Auto Verkopen en BTW: Wat Moet Je Weten als Particulier of Ondernemer?

Bij 638 ophalingen (85% particulier) is BTW zelden van toepassing.

Het verkopen van je auto roept vrijwel altijd vragen op over btw. En terecht, want de regels zijn anders voor particulieren dan voor ondernemers. Daarnaast heb je te maken met uitzonderingen zoals de margeregeling en specifieke exportregels. Op deze pagina leg ik als voormalig automonteur en autohandelaar alles uit in begrijpelijke taal, met verwijzingen naar officiële bronnen zoals de Belastingdienst en de Wet op de omzetbelasting 1968.

Moet ik btw betalen als ik mijn auto verkoop?

Als particulier is het antwoord in de meeste gevallen simpel: nee, je hoeft geen btw te betalen als je je auto verkoopt. Je bent als particulier namelijk niet btw-plichtig. De verkoopprijs die je met de koper afspreekt is het bedrag dat je ontvangt, zonder dat je daar btw over hoeft te berekenen of af te dragen aan de Belastingdienst.

Dit geldt of je nu je dagelijkse auto verkoopt, een tweede auto van de hand doet, of een sloopauto verkoopt. Bij de oorspronkelijke aankoop van je auto zat de btw al verwerkt in de prijs die je destijds betaalde. Er is dus geen sprake van dubbele btw-heffing. Je hoeft ook geen btw-factuur op te stellen: een simpele koopovereenkomst tussen jou en de koper is voldoende.

Maar er zit een addertje onder het gras. Als je regelmatig auto's koopt en verkoopt met een winstoogmerk, kan de Belastingdienst je als ondernemer voor de btw aanmerken. Dat geldt ook als je geen KvK-inschrijving hebt. In de praktijk gaat het dan om situaties waarin je structureel meer dan 3 tot 5 auto's per jaar verhandelt. In dat geval gelden de regels voor zakelijke verkoop, die ik hieronder uitleg.

Wanneer is autoverkoop btw-plichtig?

Autoverkoop is btw-plichtig zodra je als ondernemer voor de btw wordt aangemerkt. Volgens de Wet op de omzetbelasting 1968 (Wet OB) ben je ondernemer als je zelfstandig een bedrijf of beroep uitoefent. In de context van autoverkoop betekent dit:

• Je bent geregistreerd bij de KvK en verkoopt een auto die tot je bedrijfsvermogen behoort. Denk aan een bedrijfsauto, bestelauto of leaseauto die je zakelijk hebt gebruikt.
• Je handelt regelmatig in auto's met winstoogmerk, ook als je geen officieel bedrijf hebt. De Belastingdienst kijkt naar de feiten, niet alleen naar de papieren.
• Je bent autohandelaar en koopt en verkoopt auto's als dagelijkse bezigheid.

In al deze gevallen moet je bij de verkoop van een auto btw berekenen. Het standaard btw-tarief in Nederland is 21%. Dit bedrag moet je apart op je factuur vermelden en in je btw-aangifte opnemen. De koper kan de btw als voorbelasting aftrekken als hij zelf ook ondernemer is. Meer over de fiscale gevolgen van autoverkoop lees je op onze aparte pagina.

Er zijn echter uitzonderingen. De belangrijkste is de margeregeling voor tweedehands auto's, die ervoor zorgt dat je niet altijd btw over de volledige verkoopprijs hoeft af te dragen. Daarnaast kan bij export een 0%-tarief gelden. Beide uitzonderingen behandel ik verderop op deze pagina.

Hoe zit btw bij zakelijke autoverkoop?

Als ondernemer die een bedrijfsauto verkoopt, heb je te maken met 21% btw over de verkoopprijs. Maar hoe dat precies werkt, hangt af van hoe je de auto destijds hebt ingekocht en of je de btw bij aankoop hebt afgetrokken. Er zijn twee scenario's:

Scenario 1: Je hebt bij aankoop de btw afgetrokken (BTW-auto)

Als je bij de aanschaf van de auto de btw als voorbelasting hebt teruggevraagd, is het een zogenaamde btw-auto. Bij verkoop moet je dan 21% btw berekenen over de volledige verkoopprijs. Stel, je verkoopt een bedrijfsauto voor €12.100 inclusief btw. Dan is de netto prijs €10.000 en de btw €2.100. Dit bedrag draag je af aan de Belastingdienst via je btw-aangifte.

Scenario 2: Je hebt bij aankoop geen btw afgetrokken (marge-auto)

Als je de auto hebt ingekocht van een particulier of van een andere handelaar die de margeregeling toepaste, heb je geen btw kunnen aftrekken. In dat geval mag je de margeregeling toepassen. Je berekent dan alleen btw over je winstmarge: het verschil tussen verkoopprijs en inkoopprijs. Hierover meer in de volgende sectie.

Let op: bij een zakelijke auto die je zowel privé als zakelijk hebt gebruikt, moet je de btw bij verkoop berekenen over het zakelijke deel. De Belastingdienst hanteert hiervoor het werkelijk zakelijk gebruik. Houd je kilometerregistratie dus goed bij. Meer informatie hierover vind je op de pagina over privégebruik auto van de Belastingdienst.

Wat is de margeregeling bij tweedehands auto's?

De margeregeling is een bijzondere btw-regeling uit de Wet op de omzetbelasting 1968 (artikelen 28b-28i) die specifiek bedoeld is voor de handel in tweedehands goederen, waaronder auto's. De regeling voorkomt dubbele btw-heffing en houdt de prijzen voor consumenten betaalbaar.

Hoe werkt de margeregeling?

In plaats van btw te berekenen over de volledige verkoopprijs, betaal je als ondernemer alleen btw over de winstmarge: het verschil tussen wat je voor de auto hebt betaald en waarvoor je hem verkoopt. Een rekenvoorbeeld:

• Inkoopprijs van particulier: €5.000
• Verkoopprijs aan klant: €7.000
• Winstmarge: €2.000
• Btw over de marge (21%): €347,11 (berekend als €2.000 / 1,21 x 0,21)

Zonder margeregeling zou de btw €1.214,88 bedragen (21% over de volle €7.000). Het scheelt de handelaar dus flink, en de consument betaalt een lagere prijs.

Wanneer mag je de margeregeling toepassen?

Je mag de margeregeling toepassen als je de auto hebt ingekocht van:

• Een particulier (die geen btw berekent)
• Een andere ondernemer die ook de margeregeling heeft toegepast
• Een ondernemer die de auto gebruikte met btw-vrijstelling (bijvoorbeeld een arts of bank)

Op de factuur van een marge-auto vermeld je de tekst "Bijzondere regeling - gebruikte goederen" conform artikel 28b Wet OB. Je vermeldt geen btw-bedrag apart op de factuur. De koper kan daarom ook geen btw aftrekken. De Belastingdienst heeft een uitgebreide brochure over de margeregeling.

Moet ik btw rekenen als ik mijn auto exporteer?

De btw-regels bij export van een auto hangen af van waar de koper gevestigd is. Er zijn twee situaties: verkoop binnen de EU en verkoop buiten de EU. In beide gevallen kan een 0%-tarief gelden, maar de voorwaarden en het bewijslast zijn streng.

Export binnen de EU (intracommunautaire levering)

Verkoop je als ondernemer een auto aan een btw-plichtige koper in een ander EU-land? Dan geldt het 0%-tarief, mits je aan deze voorwaarden voldoet:

• Je controleert het btw-nummer van de koper via het VIES-systeem van de Europese Commissie
• Je kunt aantonen dat de auto daadwerkelijk naar het andere EU-land is vervoerd (bijvoorbeeld met een CMR-vrachtbrief)
• Je neemt de levering op in je btw-aangifte en Opgaaf Intracommunautaire Prestaties (Opgaaf ICP)

Let op: bij verkoop aan een particulier in een ander EU-land gelden andere regels. Voor nieuwe auto's (minder dan 6 maanden oud of minder dan 6.000 km gereden) geldt dat de btw verschuldigd is in het land van de koper. Bij gebruikte auto's betaal je als ondernemer gewoon Nederlandse btw, tenzij de margeregeling van toepassing is.

Export buiten de EU (derde landen)

Verkoop je een auto aan een koper buiten de EU? Dan geldt ook het 0%-tarief. Je moet dan wel een uitvoeraangifte doen bij de douane en het afgestempelde uitvoerdocument (EX-A) bewaren. Zonder dit bewijs kan de Belastingdienst alsnog 21% btw navorderen.

De Belastingdienst heeft uitgebreide informatie over btw bij internationaal zakendoen. Bij twijfel raad ik je aan om een btw-specialist in te schakelen, want de boetes bij fouten bij export zijn fors.

Factuurvereisten en btw-aangifte bij autoverkoop

Als ondernemer ben je bij de verkoop van een auto verplicht om een factuur op te stellen die voldoet aan de eisen van de Belastingdienst. Doe je dit niet correct, dan riskeert je koper dat hij de btw niet kan aftrekken, en riskeer jij een boete. Hieronder de verplichte factuurgegevens:

Wat moet er op je factuur staan?

• Naam, adres en btw-nummer van de verkoper
• Naam en adres van de koper (en btw-nummer bij zakelijke verkoop)
• Factuurdatum en uniek factuurnummer
• Duidelijke omschrijving van de auto: merk, type, kenteken, bouwjaar en kilometerstand
• Netto verkoopprijs exclusief btw
• Btw-tarief (21%) en btw-bedrag
• Totaalbedrag inclusief btw
• Bij margeregeling: de vermelding "Bijzondere regeling - gebruikte goederen" (zonder btw apart te vermelden)

Btw-aangifte

De btw die je bij autoverkoop ontvangt, neem je op in je reguliere btw-aangifte. Doe je maandelijks aangifte, dan neem je de verkoop op in de aangifte van de maand waarin je de factuur hebt opgesteld. Bij kwartaalaangifte neem je hem op in het betreffende kwartaal. De btw moet je uiterlijk twee maanden na afloop van het aangiftetijdvak betalen.

Bij intracommunautaire leveringen (0%-tarief) vul je het bedrag apart in bij rubriek 3b van je btw-aangifte. Daarnaast moet je een Opgaaf ICP indienen bij de Belastingdienst. Alle details over factuurvereisten staan op de website van de Belastingdienst.